کیفری

شکایت از شخصی که مرتکب تخلفی شده و عمل او طبق قانون جرم تلقی می شود و قاضی برای آن مجازات تعیین کرده شکایت "کیفری" نامیده می‌شود.

قتل

به‌طورکلی قتل به دو دسته عمد و غیر عمد تقسیم ­بندی می‌شود. تفاوت اساسی این دو دسته قتل در هدف و نیت عامل یا عاملان آن است.

در قتل عمد، قاتل با هدف قبلی قصد کشتن مقتول را دارد اما قتل غیر عمد کشتن انسان بدون قصد و اراده و ناشی از عدم مهارت، بی‌احتیاطی، عدم دقت، غفلت و عدم رعایت مقررات است و تفاوت بعدی آنها در عنصر معنوی است چراکه در عنصر مادی یکسان هستند.

طبق ماده 204 قانون مجازات اسلامی، قتل نفس‌بر 3 نوع است: عمد، شبه عمد و خطای محض.

1. قتل عمد وقتی محقق می­‌شود که فردی با انجام کاری قصد کشتن شخصی را داشته باشد و یا کاری که انجام داده نوعاً کشنده باشد و یا هرچند کارش نوعاً کشنده هم نبوده ولی نسبت به‌طرف براثر بیماری و یا پیری و یا ناتوانی یا کودکی و امثال آنها نوعاً کشنده باشد و قاتل نیز به آن آگاه باشد. پس قتل عمد قتلی است که عملی که در مورد مقتول انجام می­‌یابد ، آگاهانه بوده و مقصود از آن کشتن وی باشد.

2. در قتل شبه عمد فعل مرتکب نوعاً کشنده نیست و قصد سلب حیات هم ندارد. اما در قتل خطای محض، مرتکب نه دارای قصد آن کار روی جسم مقتول است و نه قصد سلب حیات دارد اما مبادرت به انجام کاری یا قصد روی شیئی یا شخصی یا موجود موردنظر خود می‌­کند که اتفاقاً منجر به قتل وی می­­ شود.

در خطای محض شخص مقتول اصلاً موردنظر قاتل نیست یعنی قاتل نه می­ خواهد مقتول را بکشد و نه درصدد انجام عملی در مورد مقتول بوده است، در واقع مقتول را هدف می‌گیرد و در نتیجه به قتل می‌رساند.

مانند آنکه شخصی به‌قصد شکار حیوانی به‌سوی آن اقدام به شلیک گلوله می­ کند اما گلوله به انسانی برخورد می­ کند و سبب مرگ او می‌شود، در اینجا مرتکب قصد تیراندازی دارد و آن را با اختیار و اراده انجام می­ دهد اما قصد اصابت گلوله به مقتول را ندارد و مرگ او را نیز نمی­‌خواهد.

3. موضوعی که ما اکنون به بررسی آن می‌­پردازیم قتل غیر عمد است، رفتار مرتکب می ­تواند به‌صورت مستقیم و یا به‌صورت غیرمستقیم سبب قتل یک فرد گردد، مواردی که می­­تواند منجر به وقوع یک قتل غیر عمد شود:

الف.  بی­ احتیاطی: به معنای انجام کاری است که برحسب قانون یا عرف نباید واقع شود مثل‌اینکه راننده از چراغ‌قرمز عبور کند یا با سرعت غیرمجاز موجب حادثه ناگوار قتل شود.

ب. بی­ مبالاتی: به معنای انجام کاری است که برحسب قانون یا عرف ضرورت به انجام آن وجود داشته باشد مانند آنکه راننده کامیون بار خود را روی باربند ماشینی ببندد و این امر موجب سقوط بار و قتل شخص دیگری شود، همین‌طور در مواقعی که باید راننده ترمز بگیرد، از ترمز کردن خودداری کند و موجب قتل دیگری شود.

ج. نداشتن مهارت: به معنی نداشتن تبحر و تخصص در کاری است که فرد به عهده گرفته است و به لحاظ عدم تخصص موجب بروز حادثه­‌ای و در نتیجه قتل دیگری شود مانند این‌که بدون تخصص در رشته برق ساختمان، موجب برق‌­گرفتگی شخصی شود و او را بکشد.

د. رعایت نکردن مقررات و نظامات دولتی: به معنی آن است که شخص مقررات و نظامات دولتی را که به‌منظور حسن اجرای امری و مراقبت در انجام آن وضع‌ شده است، نقض کند و این امر موجب بروز قتل شخصی شود. به‌ عنوان نمونه چنانچه مقررات و نظامات و آیین­‌نامه‌­های ناظر به امر رانندگی که بر اساس موازین علمی از سوی دولت‌­ها تنظیم‌ شده است، مورد بی ­توجهی رانندگان قرار گیرد و حادثه قتل اتفاق افتد در این صورت قتل در حکم شبه عمد تحقق می­ یابد.

 

آدم ربایی

آدمربایی به معنای سلب آزادی تن است و به انتقال یک شخص بدون رضایت او از محلی به محل دیگر با استفاده از زور، تهدید یا فریفتن گفته می‌شود. در تعریفی دیگر می توان گفت که آدم ربایی به معنای سلب آزادی تن دیگری بدون رضایت او و با قصد نامشروع از راه جابجایی از محلی به محل دیگر است.

عناصر جرم آدم ربایی

 الف) عنصر مادی 1. موضوع جرم آدم ربایی ساده: انسان زنده که حداقل 15 سال داشته باشد که در غیر این صورت ممکن است مشمول آدم ربایی مشدد یا دزدیدن طفل تازه متولدشده یا مخفی کردن اموات قرار گیرد.

2. رفتار مجرمانه: انتقال جسم مجنی علیه از محلی به محل دیگر با زور و تهدید و حیله؛ به طوری که مجنی علیه اراده ای از خود نداشته باشد.

3. مرتکب و شکل ارتکاب: ھر کسی می تواند باشد که به صورت مباشرت یا مداخله و به طور غیرمستقیم قابل تحقق است که بحث مباشرت، شرکت و معاونت مطرح می شود.

4. رضایت نداشتن مجنی علیه، شرط لازم است و بدون آن جرم محقق نمی شود

5. نتیجه مجرمانه: درست است که در ماده 621 کتاب تعزیرات قانون مجازات اسلامی از نتیجه حرفی به میان نیامده اما آدم ربایی از جرایم مقید بوده و نتیجه آن نیز سلب آزادی از فرد ربوده شده است

ب) عنصر معنوی 1. سوء نیت عام: مرتکب علاوه بر علم به موضوع جرم و وصف آن یعنی انسان زنده باید در انجام عمل عامل هم باشد و علم و آگاهی مرتکب به عدم رضایت بزه دیده شرط نیست این جرم مطلق است و نیازی به سوء نیت خاص ندارد و مفروض است پس ربودن انسان زنده که در حال خواب یا بیھوشی است مشمول این حکم می باشد.
 2. انگیزه مرتکب: به طور معمول، مقنن انگیزه را به عنوان یکی از اجزای تشکیل دهنده عنصر روانی جرایم به شمار نمی‌آورد و داشتن انگیزه شرافتمندانه در جرایم تعزیری و بازدارنده از جهت مخففه محسوب می‌شود. با این وجود انگیزه یکی از اجزای عنصر معنوی جرم آدم ربایی محسوب می‌شود. ھر چند مقنن در ماده 621 کتاب تعزیرات قانون مجازات اسلامی، واژه قصد را بکار برده است ولی این واژه بر انگیزه دلالت می کند و دلالت بر سوء نیت خاص ندارد. فرد آدم ربا باید عمد در ربودن فرد داشته باشد و با توجه به اینکه نتیجه جرم آدم ربایی از عمل مرتکب منفک نیست بنابراین سوءنیت خاص در سوءنیت عام مرتکب مستتر است و کسی که قصد ربودن دیگری را دارد، در ضمن قصد سلب آزادی او را نیز دارد.

ج) عنصر قانونی:عنصر قانونی این جرم نیز ماده 621 کتاب تعزیرات قانون مجازات اسلامی است که بر اساس این ماده، هر کس به قصد مطالبه وجه یا مال یا به قصد انتقام یا به هر منظور دیگر به عنف یا تهدید یا حیله یا به هر نحو دیگر شخصا یا توسط دیگری شخصی را برباید یا مخفی کند، به حبس از 5 تا 15 سال محکوم خواهد شد. در صورتی که سن مجنی علیه کمتر از 15 سال تمام باشد یا ربودن توسط وسایل نقلیه انجام پذیرد یا به مجنی علیه آسیب جسمی یا حیثیتی وارد شود، مرتکب به حداکثر مجازات تعیین شده محکوم خواهد شد و در صورت ارتکاب جرایم دیگر به مجازات آن جرم نیز محکوم می‌شود.

تبصره - مجازات شروع به ربودن 3 تا 5 سال حبس است.

مراجعه کننده گرامی، در صورتی که نیاز به وکیل پایه یک دادگستری دارید لطفا با شماره 02122750441 تماس حاصل فرمایید. با تشکر

شبکه های اجتماعی

 

  telegram logo 

insta logo